Μία μελέτη δεν αναιρεί τη σημασία της Lp(a)

Η λιποπρωτεΐνη(a), γνωστή ως Lp(a), αποτελεί έναν σημαντικό, σε μεγάλο βαθμό κληρονομικά καθορισμένο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. Για χρόνια, η επιστημονική κοινότητα προσδοκούσε ότι η φαρμακευτική μείωσή της θα οδηγούσε σε λιγότερα εμφράγματα και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της μεγάλης μελέτης Lp(a)HORIZON, που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο, προκάλεσαν προβληματισμό, καθώς δεν επιβεβαίωσαν αυτή την προσδοκία.

Στη μελέτη συμμετείχαν περισσότεροι από 8.000 ασθενείς με ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου και αυξημένα επίπεδα Lp(a). Οι συμμετέχοντες έλαβαν είτε πελακαρσένη, ένα φάρμακο που χορηγείται με μηνιαία ένεση, είτε εικονικό φάρμακο και παρακολουθήθηκαν για τέσσερα χρόνια.

Παρά τη μείωση της Lp(a), η θεραπεία δεν περιόρισε σημαντικά τον σύνθετο δείκτη σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων, ο οποίος περιελάμβανε τον καρδιαγγειακό θάνατο, το μη θανατηφόρο έμφραγμα, το μη θανατηφόρο εγκεφαλικό επεισόδιο και την επείγουσα στεφανιαία επαναιμάτωση. Η πλήρης αξιολόγηση των αποτελεσμάτων αναμένεται να γίνει μετά την παρουσίαση των αναλυτικών δεδομένων στις επιστημονικές συνεδρίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας τον Νοέμβριο.

Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν πρόωρη την εγκατάλειψη της προσπάθειας. Επισημαίνουν ότι οι ασθενείς της συγκεκριμένης μελέτης είχαν ήδη πολύ καλά ρυθμισμένους παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της LDL χοληστερόλης. Επομένως, το πρόσθετο όφελος από τη μείωση της Lp(a) ενδέχεται να ήταν δύσκολο να αποδειχθεί. Παραμένει επίσης ανοιχτό το ερώτημα αν η θεραπευτική παρέμβαση πρέπει να γίνεται νωρίτερα στην πορεία της αθηροσκλήρωσης.

Παράλληλα, συνεχίζονται δύο μεγάλες κλινικές μελέτες φάσης 3 με νεότερα φάρμακα, την ολπασιράνη και τη λεποδισιράνη, που βασίζονται στην τεχνολογία RNA και έχουν επιτύχει εντυπωσιακές μειώσεις της Lp(a) σε προηγούμενες μελέτες. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτές οι μειώσεις θα μεταφραστούν σε πραγματική προστασία από τα καρδιαγγειακά συμβάματα.

Μέχρι να υπάρξουν οριστικές απαντήσεις, η Lp(a) παραμένει σημαντικός δείκτης κινδύνου. Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία συνιστά τη μέτρησή της τουλάχιστον μία φορά στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα σε άτομα με πρόωρη καρδιαγγειακή νόσο ή σχετικό οικογενειακό ιστορικό. Τιμές από 50 mg/dL και άνω συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο και καθιστούν ακόμη σημαντικότερη την εντατική πρόληψη: υγιεινή διατροφή, σωματική άσκηση, έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και αποτελεσματική μείωση της LDL χοληστερόλης.

Το μήνυμα είναι σαφές: μία απογοητευτική μελέτη δεν αναιρεί τη σημασία της Lp(a). Μέχρι να αποδειχθεί η αποτελεσματικότητα ειδικών θεραπειών, η αναγνώριση του αυξημένου κινδύνου και η συστηματική αντιμετώπιση των τροποποιήσιμων παραγόντων παραμένουν βασικοί πυλώνες της καρδιαγγειακής πρόληψης.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών

Η λιποπρωτεΐνη(a), γνωστή ως Lp(a), αποτελεί έναν σημαντικό, σε μεγάλο βαθμό κληρονομικά καθορισμένο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. Για χρόνια, η επιστημονική κοινότητα προσδοκούσε ότι η φαρμακευτική μείωσή της θα οδηγούσε σε λιγότερα εμφράγματα και αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της μεγάλης μελέτης Lp(a)HORIZON, που ανακοινώθηκαν τον Σεπτέμβριο, προκάλεσαν προβληματισμό, καθώς δεν επιβεβαίωσαν αυτή την προσδοκία.