Όταν την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή μίλησα για τη μάχη με το χθες, πολλοί είδαν το δέντρο και όχι το δάσος. Βιάστηκαν να ερμηνεύσουν το «ποιος φταίει», αντί να συγκεντρωθούν στο «τι πρέπει να κάνουμε».
Κι αυτό το «τι πρέπει να κάνουμε» δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Αφορά τη θέση της Ελλάδας σε μια Ευρώπη που αλλάζει μαζί με τον κόσμο γύρω της.
Για δεκαετίες ξέραμε το βασικό ευρωπαϊκό σενάριο. Η Αμερική εγγυόταν την ασφάλεια, η Ευρώπη έχτιζε την ευημερία και η παγκοσμιοποίηση άνοιγε αγορές. Αυτός ο κόσμος τελείωσε. Η Ευρώπη πρέπει πλέον να αποφασίσει αν θα παραμείνει μια μεγάλη αγορά που αντιδρά στις αποφάσεις των άλλων ή αν θα γίνει πραγματική γεωπολιτική δύναμη. Με δική της άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, παραγωγική βάση, ασφαλή σύνορα και παρουσία στη γειτονιά της.
Για πολλά χρόνια η μεγάλη εθνική μας προσπάθεια ήταν να γίνουμε περισσότερο Ευρώπη. Να εκσυγχρονίσουμε το κράτος, να θωρακίσουμε την οικονομία, να καλύψουμε αποστάσεις που κάποτε έμοιαζαν τεράστιες. Αυτή η προσπάθεια συνεχίζεται, με αμείωτη ένταση. Τώρα όμως υπάρχει και η αντίστροφη διαδρομή. Σε ορισμένα από τα μεγάλα ζητήματα της εποχής, η Ευρώπη πρέπει να γίνει περισσότερο από αυτά που η Ελλάδα υποστήριζε όταν ακόμη δεν ήταν αυτονόητα.
Να αντιμετωπίζει τα εξωτερικά μας σύνορα ως κοινά ευρωπαϊκά σύνορα. Στο μεταναστευτικό, ευτυχώς, το κατάλαβε εγκαίρως. Να αντιληφθεί ότι η άμυνα δεν μπορεί να είναι το άθροισμα 27 διαφορετικών σχεδιασμών. Να κοιτάξει τη Μεσόγειο όχι ως την πίσω αυλή της, αλλά ως την αιχμή του δόρατος. Να δει την ενέργεια, τις υποδομές και την παραγωγική αυτονομία ως όρους ευρωπαϊκής ισχύος. Η γεωγραφία, που κάποτε θεωρούσαμε ελληνικό βάρος, αποτελεί πλέον ευρωπαϊκό πλεονέκτημα.
Ωστόσο, ως χώρα δεν μπορούμε να ζητάμε περισσότερη Ευρώπη στα σύνορα, στην άμυνα και στην ασφάλεια και λιγότερη Ευρώπη όταν έρχεται η ώρα των κανόνων, των ευθυνών και των αλλαγών. Δεν μπορείς να διεκδικείς θέση στην πρώτη γραμμή κουβαλώντας μηχανισμούς από το χθες. Αυτή είναι για μένα η πραγματική μάχη με το χθες, την οποία υποστηρίζω σθεναρά εδώ και χρόνια. Το πελατειακό κράτος. Η οικονομία που κοιτάζει προς τα μέσα όταν οι ευκαιρίες βρίσκονται έξω. Η μιντιοποίηση των πάντων που μετατρέπει κάθε σύνθετο ζήτημα σε ένα δίλεπτο αντιπαράθεσης. Η δυσπιστία απέναντι στο συλλογικό, απέναντι σε κάθε είδους συναίνεση.
Το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δεν θέλω να τη δω απλά ως μια επιτυχημένη διοργάνωση έξι μηνών. Θα ήθελα να τη δω ως το σημείο εκκίνησης στο οποίο η χώρα θα παρουσιάσει και θα υλοποιήσει τη δική της πρόταση για την Ευρώπη της επόμενης δεκαετίας. Μια Ελλάδα απαλλαγμένη από τα συμπλέγματα του «μικρού» και από τις παθογένειες του χθες. Που δεν πηγαίνει στις Βρυξέλλες για να μάθει τι αποφάσισαν οι άλλοι, αλλά για να επηρεάσει αυτό που θα αποφασίσουμε όλοι μαζί. Μάλιστα, για να μιλήσω με ποδοσφαιρικούς όρους, η Εθνική μας ομάδα αποτέλεσε ένα λαμπρό παράδειγμα. Πήγε στη Γερμανία, δεν φοβήθηκε το γήπεδο, δεν μέτρησε το μέγεθος του αντιπάλου. Ηξερε τι ήθελε, λειτούργησε ως ομάδα και κέρδισε.
Καταλήγω, λοιπόν, στο εξής συμπέρασμα: Στην Ευρώπη δεν χρειάζεται να παίζουμε άμυνα επειδή είμαστε Ελλάδα. Χρειάζεται να παίζουμε Ευρώπη ακριβώς επειδή είμαστε Ελλάδα. Να είμαστε, δηλαδή, μια χώρα που θα έχει αφήσει πίσω της όσα την κρατούσαν και θα κοιτάζει στα μάτια την Ευρώπη που έρχεται, στον κόσμο που αλλάζει.
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς είναι υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, πρώην Επίτροπος της ΕΕ
Όταν την περασμένη εβδομάδα στη Βουλή μίλησα για τη μάχη με το χθες, πολλοί είδαν το δέντρο και όχι το δάσος. Βιάστηκαν να ερμηνεύσουν το «ποιος φταίει», αντί να συγκεντρωθούν στο «τι πρέπει να κάνουμε». Κι αυτό το «τι πρέπει να κάνουμε» δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Αφορά τη θέση της Ελλάδας σε μια Ευρώπη
Leave a Reply