Αθάνατα φτερά

Ισως να είναι σύμπτωση, ίσως και να εγκαινίασε επίτηδες ο πολύτιμος Θανάσης Νιάρχος τη νέα του στήλη «Ανακλήσεις» χθες, μια μέρα πριν κλείσει ένας χρόνος από τον θάνατο του Διονύση Σαββόπουλου, με το «Ταξιδεύοντας στη δροσερή νύχτα», ένα βιβλίο του θεσσαλονικιού ποιητή Νίκου Αλέξη Ασλάνογλου, ενός από τους τρεις ανθρώπους (μαζί με τον δάσκαλό του στο σχολείο και τον Μάνο Χατζιδάκι) που έλεγε ο Διονύσης ότι καλούσε συχνά όταν ετοίμαζε ένα τραγούδι και για τον οποίο έγραψε το αδιανόητο, το συγκλονιστικό τραγούδι «Η θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη», για εκείνη τη νύχτα που «η αστυνομία μάζεψε τους αλήτες απ’ το πάρκο», για το δωμάτιο που «είναι κρύο και στενό», για το κόμμα που τον «τραβάει απ’ το μανίκι», για τον Αλκη που «όλη νύχτα ψήνονταν στον πυρετό», για την μποτίλια του μπάρμπα Αλέξανδρου που έχει πια αδειάσει.

Είναι εντελώς παράλογο ότι ο Διονύσης δεν είναι πια μαζί μας. Κι όσο κι αν προσπαθούσε να μας παρηγορήσει προκαταβολικά στο «Γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα» (εκδ. Πατάκη), γράφοντας για τον Λουί Μπουνιουέλ που «έλεγε ότι θα ‘θελε μετά θάνατον να σηκώνεται πού και πού απ’ τον τάφο, να πηγαίνει μέχρι το περίπτερο, ν’ αγοράζει εφημερίδα και να ξαναγυρνάει να ξαπλώσει με την εφημερίδα του», η έλλειψη είναι αφόρητη.

Μα μόλις χθες ανακοίνωνε ότι θα δώσει μια ακόμη συναυλία, μια ακόμη, κι ήταν εκεί, όρθιος, γλυκός και τρυφερός, και διηγιόταν τη διαδρομή του Κότσυφα που τον λέγαν Σταύρο, κι ύστερα ομολογούσε ότι δεν ξέρει τι να παίξει στα παιδιά κι αργότερα του λέγαμε εμείς, με θράσος, ότι θα θέλαμε να έχει πει καπάκι «τον χειμώνα ετούτο» αλλά στην κορύφωση να το αλλάξει σε «Είμαι ογδοντάρης / σας γαμώ τα λύκεια», κι εκείνος απαντούσε ότι δεν τα κάνει αυτά, δεν κάνει επιθεώρηση.

Και δεν είναι μόνο οι συναυλίες του που λείπουν, είναι και οι δημόσιες παρεμβάσεις, οι συνεντεύξεις, ο σχολιασμός της πολιτικής επικαιρότητας, η διονυσιακή σοφία. Φυσικά κάποιοι ενοχλούνταν, αλίμονο αν ο Σαββόπουλος δεν έλεγε ελεύθερα αυτά που πίστευε, αλίμονο αν έβλεπε πού πηγαίνει το ρεύμα για να το ακολουθήσει, αλίμονο αν δεν ζούσε ανοιχτά τις αντιφάσεις του. Ναι, προχθές ήταν αριστερός, χθες φλέρταρε με την ορθοδοξία και σήμερα πίστευε ότι η μόνη λύση ήταν ο Μητσοτάκης. Και λοιπόν; «Δεν έχει κόμμα η ευαισθησία μας», έγραψε. «Μόνο αθάνατα φτερά».

Οταν έμαθε ότι πέθανε ο φίλος του ο Φαληρέας, έτρεξε στη θάλασσα, κολύμπησε με τα δάκρυα στα μάτια και βγήκε στην ακτή «έτσι όπως γράφει ο Ν.Γ. Πεντζίκης, «συναποκομίζοντας, αντίς για τον θάνατο και την απελπισία, ένα ευώδες τριαντάφυλλο πάνω στην καρδιά μου»». Να ένα αντίδοτο στο παράλογο του αποχωρισμού: ένα ευώδες τριαντάφυλλο, μαζί μ’ ένα τραγούδι φυσικά, όποιο τραγούδι του Διονύση αγαπάει περισσότερο ο καθένας.

Ισως να είναι σύμπτωση, ίσως και να εγκαινίασε επίτηδες ο πολύτιμος Θανάσης Νιάρχος τη νέα του στήλη «Ανακλήσεις» χθες, μια μέρα πριν κλείσει ένας χρόνος από τον θάνατο του Διονύση Σαββόπουλου, με το «Ταξιδεύοντας στη δροσερή νύχτα», ένα βιβλίο του θεσσαλονικιού ποιητή Νίκου Αλέξη Ασλάνογλου, ενός από τους τρεις ανθρώπους (μαζί με τον δάσκαλό του