Η αντεπίθεση

Ενας μήνας, μια απαγόρευση. Νεοεκλεγμένος, τότε, δήμαρχος της Καρκασόν, ο Κριστόφ Μπαρτές άφησε τον Απρίλιο την τοπική οργάνωση της Ενωσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (LDH) χωρίς γραφεία και επιχορήγηση, επειδή είχε προσφύγει κατά της απόφασής του να απαγορευτεί η επαιτεία. Ενα μήνα αργότερα, ο δήμαρχος της Λιεβέν, Ντανί Παϊβά, κατήργησε την καθιερωμένη τελετή της Πρωτομαγιάς στο δημαρχείο, επειδή, όπως υποστήριξε, τα συνδικάτα χρησιμοποιούσαν την εκδήλωση για πολιτική προπαγάνδα και εθνικές πολιτικές τοποθετήσεις.

Τον Ιούνιο, ο δήμαρχος του Καστρ, Φλοριάν Αζεμά, ματαίωσε προγραμματισμένη παράσταση του «Διαβατηρίου», ενός έργου του Αλεξί Μισαλίκ που αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού πρόσφυγα από την Ερυθραία, με το επιχείρημα ότι δεν συνάδει με το προεκλογικό του πρόγραμμα. Ενα μήνα μετά, ο δήμαρχος του Οράνζ, Ζαν-Ντομινίκ Αρτό, ακύρωσε μεγάλο προγραμματισμένο αφιέρωμα στους Queen, με τη συμμετοχή 650 εθελοντών χορωδών, επικαλούμενος οικονομικούς λόγους, παρότι τα ταμειακά διαθέσιμα του Δήμου άγγιζαν τα δέκα εκατομμύρια ευρώ.

Τον Αύγουστο, και συγκεκριμένα μόλις είκοσι μέρες πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ο δήμαρχος του Ενγκάν, Φαμπιέν Ανγκελμάν, αποφάσισε να καταργήσει λόγω κόστους τα δημοτικά σχολικά λεωφορεία που μετέφεραν, επί σχεδόν 30 χρόνια, δεκάδες παιδιά ηλικίας 6-11 ετών στα σχολεία της πόλης, λέγοντας ότι τα παιδιά μπορούσαν να χρησιμοποιούν τα ήδη υπάρχοντα δημόσια λεωφορεία.

Τον Σεπτέμβριο, ο δήμαρχος της Λα Φλες, Ρομέν Λεμουάν, μηδένισε την επιχορήγηση οργάνωσης που στηρίζει την υποδοχή προσφύγων και έκοψε στο ένα τέταρτο, σε μόλις 1.000 ευρώ, την επιχορήγηση συλλόγου εκμάθησης γαλλικών σε αλλοδαπούς. Ενα μήνα αργότερα, ο δήμαρχος του Ελν, Στιβ Φορτέλ, αποφάσισε να μετονομάσει τον δημοτικό κινηματογράφο Ρενέ Βοτιέ, κρίνοντας ότι η αναφορά σε αυτόν τον βραβευμένο σκηνοθέτη, που είχε συμμετάσχει στην αντίσταση κατά τον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο καθώς και στο κίνημα για την απελευθέρωση της Αλγερίας, ήταν «υπερβολικά πολιτική».

Μικροί δήμαρχοι, μεγάλες εκκαθαρίσεις. Συνολικά 49 γαλλικοί δήμοι, αριθμός-ρεκόρ, πέρασαν τον περασμένο Μάρτιο για πρώτη φορά στον έλεγχο της Ακροδεξιάς, ανεβάζοντας σε 74 τον συνολικό αριθμό των δήμων που διοικεί η Εθνική Συσπείρωση και οι σύμμαχοί της. Το περιοδικό Nouvel Obs κατέγραψε και ανέλυσε τα μέτρα που έλαβαν οι νέοι δήμαρχοι κατά τους πρώτους έξι μήνες της θητείας τους. Διαπίστωσε επαναλαμβανόμενες επιλογές, ένα μοντέλο διακυβέρνησης που μοιάζει να έχει βγει από την ίδια μήτρα.

Από τις πρώτες κιόλας ημέρες, αρκετοί δήμαρχοι αφαίρεσαν τις σημαίες της ΕΕ. Στη Λιεβέν, μάλιστα, στις 8 Μαΐου, κατέβηκαν ακόμη και οι σημαίες των συμμάχων του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου. Ολοι οι νεοεκλεγέντες κατήγγειλαν πως παρέλαβαν δήμους οικονομικά καταρρακωμένους, με τους προκατόχους τους να έχουν επιδοθεί σε σπατάλες. Μία στρατηγική που τους επέτρεψε να αγνοήσουν τη δύσκολη προεκλογική υπόσχεση για μείωση των δημοτικών φόρων. Μόνο σε τρεις δήμους μειώθηκαν, πράγματι, οι φόροι, σε πέντε άλλους αυξήθηκαν. Αλλά αυτή η επίκληση μιας οικονομικής καταστροφής δεν εμπόδισε περισσότερους από τους μισούς νέους δημάρχους να αυξήσουν σημαντικά τις αποζημιώσεις τους.

Μιλώντας για ποσοστά, το 65% των ακροδεξιών δήμων ενίσχυσε τη δημοτική αστυνομία, το 37% επέκτεινε παράλληλα το δίκτυο καμερών βιντεοεπιτήρησης, το 53% έλαβε μέτρα που επιβαρύνουν τους νέους, από νυχτερινές απαγορεύσεις κυκλοφορίας μέχρι αυξήσεις στα εισιτήρια για τα μέσα μαζικής μεταφοράς, και άλλο ένα 53% περιόρισε κοινωνικές δαπάνες, επιχορηγήσεις συλλόγων ή παροχές προς οικογένειες, συχνά σε πλήρη αντίθεση με τις δεσμεύσεις της Μαρίν Λε Πεν για στήριξη των οικονομικά ασθενέστερων.

Τον πίνακα των πολιτικών εμμονών συμπληρώνουν οι παρεμβάσεις στον τομέα του πολιτισμού και της ιστορικής μνήμης, η πίεση στα συνδικάτα και τους συλλόγους που θεωρούνται ιδεολογικά αντίπαλοι και φυσικά, μια απροκάλυπτη εχθρότητα σε ό,τι θυμίζει μετανάστη και πρόσφυγα. Δεν είναι όλοι οι ακροδεξιοί δήμαρχοι ίδιοι, βέβαια, κάποιοι κινούνται πιο διακριτικά, άλλοι επιλέγουν την απροκάλυπτη πρόκληση.

Την πρωτιά σε αυτή την τελευταία κατηγορία κερδίζει εύκολα ο δήμαρχος της Καρκασόν, Κριστόφ Μπαρτές, ένας πρώην αμπελουργός και έμπορος ζώων, με χαρακτηριστικές ατάκες όπως: «Αν μου ρίξουν μπουνιά, θα απαντήσω με γροθιά», «Εχω την υπομονή δώδεκα στρειδιών» και «Δεν μου καίγεται καρφί».

Η φαντασία στην εξουσία; Σύμφωνα με τον ερευνητή Ζιλ Ιβαλντί, οι ομοιότητες δεν είναι τυχαίες. Οι δήμαρχοι της Εθνικής Συσπείρωσης ανταλλάσσουν εμπειρίες, πρακτικές και ιδέες μέσω του κομματικού συμβουλίου αιρετών και ομάδας στο WhatsApp. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες γενιές ακροδεξιών δημάρχων, του 2014 και του 2020, οι νέοι δείχνουν περισσότερο πρόθυμοι να προκαλέσουν αντιπαραθέσεις. «Παίζει ρόλο και το μέγεθος της ομάδας».

Οσο για την κεντρική ηγεσία, υπό τη Μαρίν Λε Πεν, αυτή τους αφήνει ουσιαστικά ελεύθερους να λάμψουν, αρκεί να «σέβονται τη φιλοσοφία του προγράμματος». Και όλα αυτά δίνουν τελικά μια αρκετά σαφή εικόνα του πώς θα κυβερνούσε η Εθνική Συσπείρωση αν αναλάμβανε την εξουσία το 2027. Η επιλογή του χρόνου, αυτό το «πώς θα κυβερνούσε» αντί για «πώς θα κυβερνήσει», είναι συνειδητή και εσκεμμένη. Μετά τα αποτελέσματα των midterms, των ενδιάμεσων εκλογών για την ανανέωση του αμερικανικού Κογκρέσου, λίγη αισιοδοξία επιτρέπεται. Λάθος, επιβάλλεται.

Ενας μήνας, μια απαγόρευση. Νεοεκλεγμένος, τότε, δήμαρχος της Καρκασόν, ο Κριστόφ Μπαρτές άφησε τον Απρίλιο την τοπική οργάνωση της Ενωσης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (LDH) χωρίς γραφεία και επιχορήγηση, επειδή είχε προσφύγει κατά της απόφασής του να απαγορευτεί η επαιτεία. Ενα μήνα αργότερα, ο δήμαρχος της Λιεβέν, Ντανί Παϊβά, κατήργησε την καθιερωμένη τελετή της Πρωτομαγιάς